Zgaśnij księżycu - analiza i interpretacja - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiersz ten powstał w 1955 roku, kiedy syn Bursów – Michał – miał trzy latka. To właśnie jemu ten wiersz jest dedykowany, ale trudno stwierdzić, czy to on jest jego bohaterem. Zgaśnij księżycu silnie związany jest z biografią Andrzeja Bursy, który sam był dzieckiem, kiedy wybuchła druga wojna światowa.

Sytuacja liryczna utworu rozgrywa się w sypialni małego, trzyletniego chłopczyka, który nie może zasnąć, ponieważ boi się księżyca widocznego za oknem. Złowrogie ciało niebieskie symbolizuje wszystko to, co najgorsze w dorosłym życiu. Ukrywa się pod nim przemoc, okrucieństwo, bezduszność, zdrada.

Podobne negatywne wartości reprezentuje śpiące za oknem sypialni chłopca miasto, nad którym świeci księżyc. Można powiedzieć, że to on je tworzy:

księżyc srebrne buduje mosty
księżyc płacze zielonymi łzami.


Chłopiec zdaje sobie sprawę, że jest jeszcze za mały, by mieć do czynienia z takimi widokami. Można przypuszczać, iż za oknem dzieją się straszne rzeczy, być może jest wojna. Bohater usilnie woła mamę, by ta zasłoniła okno i uwolniła go od złowrogiego spojrzenia księżyca.

Ciężko mówić o jednym podmiocie lirycznym tego wiersza. Czasami mówi on o chłopcu: z misiem w rączkach zasnęło dziecko czy synek ma trzy lata dopiero. Z drugiej strony mamy do czynienia z bezpośrednimi wypowiedziami chłopczyka: zasłoń okno zasłoń okno mamo. Można przypuszczać, że poeta jest obydwiema postaciami. Najpierw spogląda na siebie samego z czasów dzieciństwa. Następnie oddaje głos dziecku, na które spogląda z dystansu.

Utwór posiada mroczny i tajemniczy nastrój głównie dzięki ciszy miasta, blaskowi księżyca i strachu dziecka. W pokoju chłopca wyczuwalne jest napięcie i można się spodziewać, że w każdej chwili stanie się coś strasznego. Panująca za oknem cisza jest złowroga, nienaturalna i każe być przygotowanym do czegoś strasznego, być może wybuchu, być może strzelaniny, a być może bombardowania.

Chłopiec boi się światła księżyca, które oświetlając jego pokój naraża go na niebezpieczeństwo. Sytuacja, w której dziecko woli spać w absolutnej ciemności, przy oknie zakrytym kocem, jest nienaturalna. Wymusić może ją wojna i obawa przed czyhającym zewsząd niebezpieczeństwem ataku.

Dorosły, obserwujący sytuację z boku, podmiot liryczny ubolewa nad losem chłopca, który niejako utracił dzieciństwo: jemu jeszcze nie wolno tęsknić. Widzimy, że sytuacja panująca za oknem, czyli przypuszczalnie wojna, wymusiła na niewinnym dziecku przedwczesne wydoroślenie. Nie zachowuje się już jak beztroski maluch, ale cały czas boi się o siebie i bliskich. Podmiot liryczny zdaje sobie sprawę, że jeszcze będą burzliwe noce w życiu chłopca, ale nie powinno ich być tak wcześnie.

Wiersz składa się z czterech strof, składających się z czterech wersów każda. Liczba zgłosek w poszczególnych wersów waha się od siedmiu do dziesięciu. Warstwę artystyczną utworu Bursa zbudował za pomocą epitetów (burzliwe noce, srebrne miasta), porównań (miasto milczy jak tajemnica), powtórzeń (zgaśnij zgaśnij księżycu!, zasłoń okno zasłoń okno mamo), personifikacji (księżyc srebrne buduje mosty, księżyc płacze zielonymi łzami) i apostrof (zgaśnij księżycu!, zasłoń okno mamo).


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Andrzej Bursa - biografia
2  Uwaga dramat! - analiza i interpretacja
3  Miłość - analiza i interpretacja



Komentarze: Zgaśnij księżycu - analiza i interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: